Trong văn hóa Việt, chuẩn bị các món ăn ngày Tết là một phần quan trọng để đón năm mới đủ đầy, may mắn và sum vầy. Mỗi vùng miền Bắc – Trung – Nam đều có những món đặc trưng riêng, nhưng tất cả đều mang chung ý nghĩa tôn vinh truyền thống. Sau đây, Chương trình Dinh dưỡng Mẹ và Bé sẽ tổng hợp 25+ món ăn ngày Tết truyền thống 3 miền giúp bạn dễ dàng lựa chọn và chuẩn bị mâm cỗ Tết ngon miệng, đẹp mắt và phù hợp dinh dưỡng cho cả gia đình.
1. Ý nghĩa mâm cơm ngày Tết trong văn hóa Việt Nam
Mâm cơm ngày Tết từ lâu đã là một phần quan trọng trong văn hóa Việt Nam. Mâm cơm Tết chứa đựng nhiều giá trị tinh thần, biểu trưng cho sự đoàn tụ, may mắn và lòng trân quý dành cho gia đình. Mỗi món ăn đều mang một ý nghĩa và lời chúc tốt đẹp cho năm mới.
Theo truyền thống, những món ăn ngày Tết trước tiên là lễ vật dâng lên tổ tiên. Con cháu sẽ chuẩn bị từng món, sắp đặt tươm tất để bày tỏ lòng biết ơn với người đã khuất và mời ông bà tổ tiên về sum họp cùng gia đình trong thời khắc thiêng liêng đầu xuân.
Ngoài ra, mâm cơm Tết còn là khoảnh khắc cả gia đình quây quần bên nhau sau một năm vất vả, cùng nhau ăn, cùng nhau trò chuyện, trao lời chúc tốt đẹp. Đó chính là cách tình thân được nuôi dưỡng và gắn kết bền chặt hơn.
Mâm cơm ngày Tết là một phần quan trọng trong văn hóa Việt Nam
2. Các món ăn ngày Tết miền Bắc gồm những món nào?
Mâm cơm Tết miền Bắc mang đậm nét truyền thống với những món ăn vừa ngon vừa mang ý nghĩa may mắn, sung túc. Các món thường được chuẩn bị chỉn chu, đầy đủ để dâng cúng tổ tiên và quây quần bên gia đình. Sau đây là những món quen thuộc trong mâm cỗ Tết miền Bắc: canh bóng bì lợn, bánh chưng, giò chả, thịt gà luộc, nem rán, canh măng, xôi gấc, chè kho, thịt đông, dưa hành muối chua…
2.1 Canh bóng bì lợn
Canh bóng bì lợn là món ăn truyền thống đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, thường xuất hiện trong mâm cỗ ngày Tết để mang lại sự ấm áp và sum vầy cho gia đình. Món canh này chủ yếu được nấu từ bóng (da) lợn, kết hợp với các loại nguyên liệu như nấm hương, mộc nhĩ, và các loại gia vị dân dã. Hương vị canh bóng bì lợn đậm đà, thanh nhẹ, có độ giòn dai đặc trưng từ bóng lợn hòa quyện cùng vị ngọt thanh tự nhiên của nước dùng, tạo nên một món ăn vừa ngon miệng, vừa giàu ý nghĩa tinh thần trong dịp Tết.
Canh bóng bì lợn là nét tinh hoa ẩm thực truyền thống của Bắc Bộ
2.2 Bánh chưng
Bánh chưng là món ăn truyền thống đặc trưng ngày Tết, mang ý nghĩa tượng trưng cho đất – một trong hai yếu tố quan trọng trong vũ trụ theo quan niệm cổ truyền. Món bánh có hình vuông đặc trưng, được gói bằng lá dong xanh mướt, nguyên liệu chính gồm gạo nếp cái hoa vàng, đậu xanh, thịt lợn ba chỉ và một số gia vị đơn giản. Hương vị chiếc bánh hòa quyện giữa vị bùi thơm của đậu xanh, vị ngọt béo của thịt ba chỉ, và mùi thơm đặc trưng từ lá dong cùng gạo nếp, tạo nên một món ăn đậm đà, vừa giữ nguyên chất truyền thống vừa mang ý nghĩa sum họp, trọn vẹn ngày Tết.
Bánh chưng là món truyền thống quen thuộc trong dịp Tết
2.3 Thịt gà luộc
Với người miền Bắc, gà luộc vừa là món ăn vừa là lễ vật dâng lên tổ tiên, thể hiện lòng thành kính và mong ước một năm mới khởi đầu thuận lợi, hanh thông. Món gà luộc thường dùng gà trống, loại gà có thịt chắc và ngọt, được luộc nguyên con với các nguyên liệu như gừng, hành tím và một chút gia vị để tạo vị thơm tự nhiên.
Khi luộc, da gà có màu vàng ươm, bóng mượt, thịt mềm nhưng vẫn giữ được độ dai nhẹ, ăn kèm với muối tiêu chanh làm tăng hương vị đặc trưng rất dân dã mà tinh tế của món ăn này. Gà luộc thường được bày trên mâm cỗ với cách sắp xếp trang trọng, thể hiện sự đủ đầy và kính trọng tổ tiên trong dịp Tết.
Thịt gà luộc là một món ăn ngày Tết truyền thống của miền Bắc
2.4 Nem rán
Món nem được làm từ nhân thịt heo xay nhuyễn, miến dong, mộc nhĩ, nấm hương cùng các loại rau củ như cà rốt, su hào, được ướp gia vị vừa ăn rồi cuốn trong bánh đa nem mỏng. Khi chiên, nem có lớp vỏ ngoài giòn rụm, màu vàng óng đẹp mắt, bên trong nhân giữ được vị ngọt tươi và mềm mọng, thường ăn kèm với nước chấm chua ngọt pha tỏi ớt để tăng thêm hương vị thơm ngon đặc trưng. Món nem rán vừa là món khai vị, vừa là món ăn chơi trong dịp Tết, góp phần làm phong phú và trọn vẹn văn hóa ẩm thực miền Bắc.
Nem rán là món khai vị đồng thời cũng là món ăn chơi phổ biến trong dịp Tết
2.6 Canh măng
Canh măng là món canh truyền thống không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Bắc, biểu tượng cho sự ấm cúng và sum vầy của gia đình trong dịp đầu năm mới. Món canh được nấu chủ yếu từ măng khô đã sơ chế kỹ cùng với móng giò heo hoặc sườn heo, tạo nên vị ngọt thanh từ nước xương và độ giòn mềm đặc trưng của măng sau khi ninh mềm.
Hương vị canh măng ngọt dịu, đậm đà, hòa quyện giữa vị béo nhẹ của thịt và măng giòn, mang lại cảm giác đậm đà nhưng vẫn rất thanh tao, rất phù hợp cho ngày Tết. Món ăn tượng trưng cho sự bền vững và truyền thống lâu đời trong ẩm thực miền Bắc.
Canh măng là món ăn truyền thống trong mâm cỗ Tết miền Bắc (Nguồn ảnh: Internet)
2.5 Xôi gấc
Xôi gấc đỏ tươi tượng trưng cho tài lộc và may mắn trong năm mới. Xôi mềm, dẻo thơm có thể ăn riêng hoặc ăn kèm giò chả, là món ăn phổ biến vào sáng mùng 1 Tết. Màu đỏ tươi bắt mắt của xôi có từ quả gấc, được làm từ gạo nếp thơm dẻo trộn đều với phần thịt gấc được lấy từ ruột quả, hấp chín mềm. Hương vị của xôi gấc là sự kết hợp của vị bùi bùi, ngọt nhẹ và mùi thơm đặc trưng của gấc, tạo cảm giác ngon miệng và ấm áp, phù hợp cho việc dâng cúng tổ tiên và dùng trong các bữa ăn ngày Tết.
Xôi gấc đỏ tượng trưng cho tài lộc và may mắn đầu năm
2.6 Chè kho
Chè kho là món chè truyền thống đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, thường xuất hiện trong mâm cỗ ngày Tết với ý nghĩa mang lại sự ngọt ngào, đủ đầy và may mắn cho năm mới. Món chè này được làm chủ yếu từ đậu xanh đã được ngâm, nấu mềm rồi sên với đường đến khi hòa quyện đặc sánh, có màu vàng ươm hấp dẫn. Vị chè kho ngọt thanh, bùi bùi từ đậu xanh, có độ sánh vừa phải, béo nhẹ, thường được rắc thêm mè rang thơm để tăng phần hấp dẫn.
Chè kho là một trong những món ăn đặc trưng trong ngày Tết miền Bắc
2.7 Thịt đông
Thịt đông mang ý nghĩa của sự sum vầy và ấm cúng trong những ngày cuối năm lạnh giá. Món ăn được làm từ thịt chân giò, tai heo, cùng với mộc nhĩ, nấm hương, cà rốt và gia vị, được ninh nhừ rồi để nguội để phần nước dùng đông lại như thạch nhờ collagen từ da heo. Miếng thịt trong, mềm mát, thơm tiêu và mộc nhĩ, ăn kèm dưa hành càng thêm tròn vị.
Món ăn tuy đơn giản nhưng thể hiện nét thanh đạm và tinh tế trở thành một trong các món đãi khách ngày Tết miền Bắc không thể thiếu. Thịt đông được ăn cùng dưa hành, dưa chua, hoặc cơm nóng, góp phần làm phong phú mâm cỗ ngày Tết, truyền tải nét đẹp tinh tế và ấm áp trong văn hóa ẩm thực miền Bắc.
Thịt đông ăn kèm dưa hành, dưa chua,… làm phong phú mâm cỗ Tết (Nguồn ảnh: Internet)
2.8 Dưa hành muối chua
Dưa hành với vị chua nhẹ, giòn thơm là món không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Bắc. Món ăn được là từ nguyên liệu chính là hành củ được sơ chế kỹ, sau đó ngâm trong nước muối hoặc nước pha giấm kết hợp đường, nước mắm để tạo vị chua ngọt đặc trưng. Món dưa hành muối cho hương vị giòn, cay nhẹ và chua thanh, giúp kích thích vị giác và làm món ăn thêm đậm đà và hấp dẫn.
Dưa hành muối giữ được độ giòn, màu trắng đẹp tự nhiên, được ăn kèm với các món như thịt đông, canh măng hay các món nhiều dầu mỡ trong ngày Tết, góp phần làm phong phú hương vị và thể hiện nét văn hóa ẩm thực tinh tế của người miền Bắc.
Dưa hành có vị chua nhẹ, giòn và thơm, giúp giải ngán ngày Tết
2.9 Nộm gà xé
Nộm gà xé với vị chua ngọt hài hòa, là món giúp “làm mới” khẩu vị trong mâm cỗ vốn nhiều đạm ngày Tết. Món nộm được làm từ thịt gà luộc xé sợi dai ngọt, hòa quyện cùng các loại rau củ tươi như hành tây thái mỏng, cà rốt thái sợi, dưa chuột và rau răm, trộn cùng nước mắm, giấm, đường, tỏi ớt tạo vị chua ngọt vừa phải, rất hấp dẫn.
Đậu phộng rang và mè trắng được rắc lên trên tăng thêm hương vị bùi béo đặc trưng. Dù thanh mát, đơn giản nhưng món ăn vẫn mang trọn tinh thần ấm cúng và sum vầy đặc trưng của những bữa cơm đầu xuân.
Nộm gà xé chua ngọt “làm mới” khẩu vị trong mâm cỗ ngày Tết (Nguồn ảnh: Internet)
2.10 Các loại mứt đặc trưng miền Bắc
Mứt Tết như mứt quất, mứt gừng, mứt sen hay hạt bí được xem là lời chúc đầu năm đầy ngọt ngào và may mắn. Đây cũng là món quen thuộc dùng để tiếp khách, mở đầu câu chuyện đầu xuân và mang đến không khí vui vẻ, ấm áp cho những ngày Tết sum vầy.
- Mứt gừng: Có vị cay nồng, thơm đặc trưng của gừng, được phủ bên ngoài lớp đường dày, giúp làm ấm người trong tiết trời se lạnh. Mứt gừng mang ý nghĩa về sự ấm áp, khởi đầu thuận lợi và sức khỏe dồi dào trong năm mới.
- Mứt dừa: Mứt có vị ngọt bùi, thơm ngậy của dừa tươi, thường có đa dạng màu sắc bắt mắt, tượng trưng cho sự sum vầy, hạnh phúc gia đình.
- Hạt sen: Có vị thanh bùi, giàu dinh dưỡng, giúp chống mất ngủ, ngăn ngừa lão hóa và mang ý nghĩa sự sum họp, ấm no.
- Mứt khoai môn: Vị ngọt dịu, thơm bùi, rất được ưa chuộng trong khay mứt Tết, mang sắc thái truyền thống.
- Mứt gấc: Có màu đỏ bắt mắt, tượng trưng cho may mắn, sung túc năm mới.
- Mứt mận, mứt táo, mứt bí: Các loại mứt này cũng phổ biến và được tin tưởng mang lại sức khỏe và sự thịnh vượng trong năm mới.
Nếu bạn muốn xem danh sách gợi ý theo kiểu “đúng chuẩn mâm cỗ truyền thống”, hãy tham khảo thêm món ăn ngày tết miền Bắc.
3. Các món ăn ngày Tết miền Trung
Món ăn ngày Tết miền Trung mang hương vị đậm đà, mặn mà và có phần cầu kỳ hơn so với nhiều vùng khác. Các món ăn được chuẩn bị kỹ lưỡng, thường có vị mặn ngọt hài hòa để dễ bảo quản trong thời tiết nắng nóng đặc trưng. Một số món ăn ngày Tết truyền thống như: thịt heo ngâm mắm, tôm chua, nem chua, tré, củ cải kho thịt heo, dưa món, bánh tét, bánh thuẫn,….
3.1 Tôm chua
Tôm chua Huế có vị chua thanh, cay nhẹ và thơm mùi riềng, tỏi. Đây là một trong các món ngày tết ăn kèm giúp tăng hương vị cho mâm cơm Tết, đặc biệt khi ăn cùng thịt luộc hoặc bánh tét.
Món tôm chua được làm từ tôm tươi lên men cùng với riềng, tỏi, ớt và một số gia vị đặc trưng, tạo nên vị chua thanh, cay nhẹ và thơm ngọt đặc biệt. Quá trình lên men tự nhiên của tôm tạo ra món ăn có màu sắc hấp dẫn và hương vị tinh tế, thể hiện nét văn hóa ẩm thực độc đáo, dân dã nhưng đậm đà bản sắc miền Trung vào dịp Tết sum họp gia đình.
Tôm chua Huế có vị chua thanh giúp kích thích vị giác trong ngày Tết
3.2 Bắp bò kho mật mía
Bắp bò kho mật mía là món ăn đặc trưng trong dịp Tết miền Trung, nổi bật với hương vị thơm cay của gừng, sả, quế hòa quyện cùng vị ngọt dịu, giòn ngon của thịt bắp bò và mật mía. Món ăn có sự kết hợp tinh tế giữa vị mặn ngọt, cay nồng và hương thơm ngũ vị, tạo nên trải nghiệm ẩm thực đậm đà, hấp dẫn và đặc sắc.
Thịt được kho với lửa nhỏ đến khi nước kho keo lại, thịt chín mềm mà vẫn giữ được độ giòn. Món ăn thường được thái lát mỏng, dùng kèm với cơm nóng hoặc cuốn lá mơ, chuối chát, khế chua chấm với tương hoặc mắm đặc sản, rất được ưa chuộng trong các bữa ăn ngày Tết để tạo sự đậm đà và tròn vị cho thực đơn.
Bắp bò kho mật mía là món đặc trưng trong Tết miền Trung (Nguồn ảnh: Internet)
3.3 Nem chua
Nem chua là món ăn đặc trưng của miền Trung với vị chua nhẹ, hơi cay và độ giòn dai đặc trưng. Món ăn nhỏ gọn nhưng giàu hương vị này thường xuất hiện trong mâm Tết như một lời chào thân thương mang đậm chất quê hương xứ Huế.
Món nem được làm chủ yếu từ thịt nạc heo tươi ngon, xay nhuyễn trộn cùng bì heo thái sợi, tỏi, tiêu, lá đinh lăng và các gia vị đặc trưng như ớt, tỏi, sau đó được gói kín trong lá chuối hoặc lá ổi rồi ủ lên men tự nhiên. Nem chua có màu hồng đẹp mắt, vị chua nhẹ, ngọt dịu hòa cùng vị cay nồng của hạt tiêu và mùi thơm đặc trưng của lá ổi, mang lại vị tươi mới, kích thích vị giác và không gây ngán ngay cả khi ăn nhiều.
Nem chua là món đặc trưng miền Trung với vị chua nhẹ, hơi cay, giòn (Nguồn ảnh: Internet)
3.4 Tré
Món ăn được làm từ các nguyên liệu chủ yếu như thịt đầu heo, tai heo, mũi heo, trộn cùng gia vị gồm tỏi, riềng, tiêu, mè rang và thính gạo, sau đó được gói chặt trong lá ổi hoặc lá chuối và lên men tự nhiên trong vài ngày.
Tré mang hương vị đa dạng chua cay ngọt mặn đậm đà, từng vùng miền có cách làm và ướp khác nhau, nhưng đều thể hiện sự khéo léo và tinh tế trong ẩm thực miền Trung. Khi ăn, tré thường được bày cùng bánh tráng, rau sống (rau thơm, chuối chát, dưa leo), đồ chua (đu đủ, cà rốt, củ kiệu) và chấm với nước chấm hoặc tương ớt, tạo nên hương vị cân bằng, hấp dẫn và đậm đà không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Trung.
Tré đậm đà hương vị đặc trưng của miền Trung (Nguồn ảnh: Internet)
3.5 Củ cải kho thịt heo
Củ cải kho thịt mang vị mặn ngọt hài hòa, phần thịt mềm thấm gia vị và củ cải chín nhừ nhưng vẫn giữ được độ ngọt tự nhiên. Món ăn giản dị này xuất hiện thường xuyên trong ngày Tết miền Trung, giúp cân bằng khẩu vị giữa các món rim và kho đậm vị, tạo cảm giác dễ ăn và ấm bụng trong bữa cơm đầu xuân.
Món ăn này thường được dùng kèm với cơm nóng, góp phần làm bữa ăn ngày Tết thêm phong phú, đậm đà và rất đưa cơm. Củ cải khi kho giữ được vị ngọt tự nhiên và kết cấu mềm mại nhưng không bị nát, tạo điểm nhấn nhẹ nhàng cho món ăn.
Củ cải kho thịt là món ăn giản dị thường gặp trong Tết miền Trung (Nguồn ảnh: Internet)
3.6 Bánh tét
Bánh tét là món bánh truyền thống không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Trung, có nguồn gốc từ bánh chưng nhưng được biến tấu phù hợp với phong tục và nguyên liệu địa phương. Bánh tét được gói bằng lá chuối theo hình trụ dài, bên trong nhân giống bánh chưng ngoài Bắc gồm gạo nếp, đỗ xanh và thịt lợn.
Món bánh mang ý nghĩa sự đầy đủ, đoàn viên và may mắn cho năm mới. Bánh tét thường được cắt thành khoanh tròn, đẹp mắt và ăn kèm với các món dưa chua, thịt kho để cân bằng hương vị trong ngày Tết.
Bánh tét là món truyền thống quen thuộc trong mâm cỗ Tết miền Trung
3.7 Bánh thuẫn
Bánh thuẫn là món bánh truyền thống đặc trưng trong dịp Tết miền Trung, phổ biến ở các vùng như Quảng Ngãi, Hội An. Bánh có hình dạng tròn, nở bung năm cánh như hoa mai, được làm từ nguyên liệu chính gồm bột bình tinh (bột khoai hạ), trứng gà, đường và vani, tạo nên bánh có vị ngậy, thơm dịu, không quá ngọt như nhiều loại bánh mứt khác.
Bánh thuẫn thường dùng để dâng cúng bàn thờ ngày Tết và làm món ăn vặt thơm ngon, ấm áp, thể hiện nét văn hóa tinh tế và giản dị của người miền Trung trong ngày xuân.
Bánh thuẫn là món bánh truyền thống đặc trưng của Tết miền Trung
3.8 Thịt heo rim mặn
Thịt heo rim mặn nổi bật với vị mặn ngọt đậm đà, màu sắc bắt mắt và hương thơm hấp dẫn. Món ăn được làm chủ yếu từ thịt ba chỉ heo, thái miếng vừa ăn rồi ướp cùng các gia vị như nước mắm, đường, tiêu, hành tím, tỏi và tương ớt, đôi khi thêm dầu hào để tăng màu sắc và hương vị. Món thịt heo rim mặn thường được ăn kèm với cơm nóng hoặc cuốn bánh tráng, rau sống, góp phần làm phong phú bữa ăn ngày Tết miền Trung với vị đậm đà, hấp dẫn và không bị ngán.
Thịt heo rim mặn góp phần làm phong phú bữa ăn ngày Tết miền Trung
3.9 Canh mít non nấu tôm
Canh mít non nấu tôm là món canh truyền thống thân thuộc, kết hợp giữa mít non giòn, ngọt với vị tươi thanh, ngọt nhẹ của tôm tươi. Món canh này thường được chế biến với cách làm đơn giản nhưng đậm đà, thơm ngon, dễ ăn và hài hòa hương vị. Món canh mít non nấu tôm không chỉ thơm ngon mà còn rất nhẹ nhàng, thích hợp dùng trong mâm cơm ngày Tết hoặc bữa ăn hàng ngày của người miền Trung.
Canh mít non nấu tôm là món ăn truyền thống thân thuộc miền Trung (Nguồn ảnh: Internet)
3.10 Tôm rim nước mắm
Tôm rim với vị mặn ngọt vừa phải, màu sắc bóng đẹp và thấm đều gia vị là món ăn được nhiều gia đình yêu thích dịp Tết. Nhờ dễ bảo quản và hương vị đậm đà rất “đưa cơm”, tôm rim trở thành một trong những món không thể thiếu trên mâm cơm ngày xuân ở miền Trung. Để làm món này, tôm thường được sơ chế kỹ, bóc vỏ, rút chỉ đen, sau đó ướp với các gia vị gồm nước mắm, đường, tiêu, hành tỏi băm và ớt để ngấm đều hương vị.
Tôm rim là món được nhiều gia đình ưa chuộng dịp Tết
3.11 Mè xửng
Mè xửng là món ngọt truyền thống quen thuộc trong ngày Tết miền Trung, đặc biệt là xứ Huế. Với vị dẻo mềm, ngọt thanh và hương thơm đặc trưng của mè rang, mè xửng thường được bày trong khay bánh kẹo tiếp khách. Món ăn này còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sự gắn kết, bền chặt và hòa thuận trong năm mới.
Có nhiều loại mè xửng như mè xửng dẻo, mè xửng gương (có lớp ngoài bánh đa giòn), mỗi loại đều có nét đặc sắc riêng nhưng đều giữ nguyên được hương vị truyền thống, phù hợp làm quà và thưởng thức trong dịp lễ Tết để cảm nhận nét tinh tế của ẩm thực miền Trung.
Mè xửng là món ngọt truyền thống quen thuộc trong Tết miền Trung
Để chọn món dễ bảo quản, đậm vị và hợp khẩu vị cả nhà, bạn có thể xem thêm món ngon ngày tết miền Trung.
4. Tết miền Nam thường ăn những món gì?
Các món ăn ngày Tết miền Nam mang hương vị ngọt béo, đậm đà và tràn đầy sự phóng khoáng, vui tươi như chính con người nơi đây. Các món ăn trong mâm cỗ Tết vừa ngon vừa chứa đựng nhiều ý nghĩa tốt lành như cầu may mắn, sung túc và an yên: bánh tét, thịt kho tàu, khổ qua nhồi thịt, cụ kiệu muối, thịt quay giòn bì, lạp xưởng, các loại mứt đặc trưng,….
4.1 Bánh tét (lá cẩm, nhân chuối)
Bánh tét là món bánh truyền thống quan trọng trong dịp Tết miền Nam Việt Nam, mang ý nghĩa tượng trưng cho sự đoàn tụ và ấm no của gia đình. Bánh có hình dạng trụ dài, được gói bằng lá chuối xanh, vỏ làm từ gạo nếp thơm dẻo. Nhân bánh phổ biến bao gồm đậu xanh đã tách vỏ giã nhuyễn và thịt ba chỉ ướp gia vị, đôi khi có thêm trứng muối hoặc tôm khô tùy vùng miền.
Bánh tét miền Nam có nhiều phiên bản như bánh tét Trà Cuôn nổi tiếng ở Trà Vinh, với phần nhân đậm đà và đa dạng hơn so với miền Bắc, cũng như những biến tấu với nhân chuối ngọt hoặc lá dứa tạo màu xanh tự nhiên cho vỏ bánh.
Bánh tét là món bánh truyền thống tiêu biểu trong Tết miền Nam
4.2 Thịt kho tàu
Thịt kho tàu mềm béo, nước kho trong vàng và có vị mặn ngọt thanh nhẹ. Đặc trưng của món là vị mặn ngọt hài hòa, thanh ngọt của nước dừa tươi dùng để kho thịt giúp món đậm đà mà không bị ngán, thịt mềm, trứng thấm đều hương vị. Món thịt kho tàu mang ý nghĩa sum vầy, ấm cúng ngày đầu năm, làm phong phú và đậm đà văn hóa ẩm thực miền Nam trong dịp Tết.
Thịt kho tàu là món ăn truyền thống đặc trưng trong ngày Tết miền Nam
4.3 Khổ qua nhồi thịt
Khổ qua nhồi thịt là món ăn quen thuộc trong mâm cơm ngày Tết miền Nam. Món ăn này mang ý nghĩa xua đuổi điều xui xẻo năm cũ, đón chờ may mắn và bình an trong năm mới. Khổ qua (hay mướp đắng) được để nguyên trái, bỏ ruột và nhồi nhân thịt heo băm, nấm mèo, bún tàu cùng các gia vị như hành tím, tỏi, tiêu, nước mắm và đường để tạo vị thơm ngon, đậm đà.
Món khổ qua nhồi thịt mang ý nghĩa “qua hết khổ đau” dịp năm mới
4.4 Củ kiệu muối
Củ kiệu muối với vị chua nhẹ, giòn thơm là món ăn quen thuộc trong ngày Tết miền Nam. Khi ăn cùng bánh tét, thịt kho hay lạp xưởng, củ kiệu giúp cân bằng vị béo và tạo cảm giác dễ ăn hơn. Củ kiệu được muối với hỗn hợp gồm đường, giấm, muối, tỏi và ớt tạo vị chua ngọt hài hòa, giúp món ăn cân bằng vị giác, chống ngấy trong mâm cỗ ngày Tết nhiều dầu mỡ.
Củ kiệu muối là món ăn chống ngấy hiệu quả trong ngày Tết (Nguồn ảnh: Internet)
4.5 Gỏi ngó sen
Gỏi là món ăn truyền thống được ưa chuộng với vị chua ngọt hài hòa và độ giòn mát đặc trưng. Các loại gỏi như gỏi gà, gỏi tôm thịt hay gỏi ngó sen đều rất được yêu thích. Trong đó, gỏi ngó sen nổi bật nhất với vị giòn sần sật của ngó sen, kết hợp thấm đẫm nước trộn chua cay mặn ngọt hài hòa.
Món gỏi ngó sen thường được làm từ ngó sen tươi, tôm, thịt ba chỉ, cà rốt, hành tây, rau thơm như rau răm, cần tàu, kết hợp với nước mắm pha chua ngọt vừa miệng và đậu phộng rang giòn tạo nên món ăn thanh mát, dễ ăn, rất phù hợp làm món khai vị hoặc để chống ngán trong các bữa tiệc, đặc biệt là dịp Tết miền Nam.
Gỏi là món truyền thống được ưa thích nhờ vị chua ngọt hài hòa (Nguồn ảnh: Internet)
4.6 Heo quay giòn
Heo quay giòn là món ăn hấp dẫn với màu vàng óng đẹp mắt, phần bì giòn rụm và thịt bên trong mềm mọng, đậm đà gia vị. Món này được làm từ thịt ba chỉ kết hợp với các loại gia vị như tiêu, ngũ vị hương, tỏi bột, đường, nước tương, rượu mai quế lộ để thấm đều. Thịt quay giòn bì là món thường được các gia đình dùng để đãi khách trong dịp Tết vì dễ phối hợp với nhiều món khác và mang lại sự sang trọng cho mâm cỗ.
Thịt quay giòn bì thường được dùng để đãi khách dịp Tết
4.7 Lạp xưởng
Lạp xưởng là món ăn truyền thống quen thuộc trong Tết miền Nam với vị ngọt béo, mềm mại và thơm mùi đặc trưng. Món này được làm từ thịt heo, mỡ, tỏi, tiêu và các gia vị đặc biệt như rượu mai quế lộ, sau khi ướp và nhồi kỹ được đóng vào lòng heo hoặc vỏ collagen.
Lạp xưởng có thể chế biến bằng nhiều cách như chiên, hấp hoặc áp chảo, rất tiện lợi và phù hợp với nhiều lứa tuổi, đặc biệt là trẻ nhỏ. Món ăn vừa thơm ngon vừa kích thích vị giác, hay được dùng như món ăn kèm trong mâm cỗ Tết hoặc làm quà biếu sang trọng, đậm đà nét ẩm thực miền Nam.
Lạp xưởng là món ăn rất quen thuộc trong Tết miền Nam
4.8 Xôi đậu xanh nước cốt dừa
Xôi đậu xanh nước cốt dừa có vị dẻo mềm của gạo nếp, béo nhẹ từ nước cốt dừa và thơm bùi của đậu xanh. Món xôi này không chỉ ngon miệng mà còn mang ý nghĩa may mắn, no đủ và sung túc, thường được dùng làm bữa sáng đầu năm mới.
Xôi được làm từ gạo nếp và đậu xanh được ngâm kỹ, nấu cùng với nước cốt dừa tạo độ béo ngậy, thơm mát đặc trưng. Khi ăn, xôi có kết cấu dẻo thơm, đậu xanh mềm bùi hòa quyện với vị béo nhẹ của nước cốt dừa, tạo cảm giác hấp dẫn và dễ chịu. Món xôi này là lựa chọn hợp lý cho các bữa ăn Tết truyền thống vì vừa ngon, vừa mang ý nghĩa tượng trưng cho sự sung túc quanh năm.
Món xôi này là lựa chọn quen thuộc trong bữa ăn Tết truyền thống
4.9 Bánh ít nhân dừa
Bánh ít nhân dừa là món bánh truyền thống với lớp vỏ nếp dẻo mềm, bên trong là nhân dừa ngọt thơm. Thỉnh thoảng, nhân còn được kết hợp với mè rang giúp tạo vị bùi nhẹ, làm món bánh thêm hấp dẫn.
Món bánh nhỏ xinh này mang ý nghĩa tượng trưng cho lời chúc ngọt ngào, đoàn viên và sự gắn kết trong năm mới, thường xuất hiện trong các dịp lễ Tết và các bữa tiệc truyền thống ở miền Nam. Bánh ít nhân dừa không chỉ ngon mà còn gần gũi, thân thương với mọi gia đình.
Bánh ít nhỏ xinh mang ý nghĩa tượng trưng cho lời chúc ngọt ngào, đoàn viên ngày Tết
4.10 Các loại mứt đặc trưng miền Nam
Mứt Tết rất phong phú với nhiều loại đặc trưng như mứt dừa, mứt gừng, mứt đu đủ, mứt mãng cầu và nhiều loại khác. Những món mứt này có vị ngọt béo đặc trưng và màu sắc tươi tắn, góp phần làm cho bàn trà ngày xuân thêm rực rỡ và ấm cúng.
Ngoài việc là món ăn vặt ngon miệng, mứt còn là món dùng để tiếp khách trong dịp Tết, mang ý nghĩa sum vầy, may mắn và hạnh phúc cho năm mới. Mỗi loại mứt đều mang tầng ý nghĩa riêng, thể hiện nét đặc trưng của văn hóa ẩm thực miền Nam trong ngày Tết.
Mứt vừa là món ăn vặt ngon miệng vừa dùng để tiếp khách dịp Tết
4.11 Dưa giá
Dưa giá là món ăn quen thuộc trong mâm cơm Tết miền Nam với vị giòn tươi, chua ngọt nhẹ nhàng. Món này thường được ăn kèm với các món nhiều dầu mỡ như thịt kho, bánh tét hay lạp xưởng để cân bằng hương vị và chống ngấy.
Dưa giá được làm từ giá đỗ tươi kết hợp với các nguyên liệu như cà rốt, hẹ và hành tím, được muối chua ngọt vừa phải, tạo nên món ăn thanh mát, giòn ngon. Sự xuất hiện của dưa giá giúp mâm cơm Tết miền Nam hài hòa, dễ ăn và cân đối hơn, thể hiện rõ nét sự tinh tế trong ẩm thực ngày Tết.
Dưa giá là món thường xuất hiện trong mâm cơm Tết miền Nam (Nguồn ảnh: Internet)
4.12 Bánh gai
Bánh gai là món bánh truyền thống với lớp vỏ màu đen đặc trưng từ lá gai xay nhuyễn, nhân bên trong thường là đậu xanh hoặc dừa ngọt thanh, thơm bùi. Món bánh này nhỏ xinh nhưng giàu ý nghĩa, tượng trưng cho lời chúc trọn vẹn, bình an và may mắn trong năm mới.
Bánh gai thường được gói bằng lá chuối khô, hấp chín và có mùi thơm đặc biệt từ lá gai, mang nét đặc trưng của ẩm thực truyền thống miền Nam cũng như nhiều vùng miền Bắc Bộ. Đây là món bánh được nhiều gia đình lựa chọn trong dịp Tết như một phần ký ức ẩm thực đậm đà bản sắc quê nhà.
Bánh gai là món truyền thống ngày Tết với lớp vỏ đen đặc trưng (Nguồn ảnh: Internet)
Nếu thích phong cách ngọt béo, dễ ăn và “đã miệng” ngày xuân, bạn có thể tham khảo thêm món ngon ngày tết miền Nam.
5. Gợi ý các món ăn Tết hiện đại, ngon dễ làm để đãi khách qua nhà
Bên cạnh các món truyền thống, nhiều gia đình hiện nay có xu hướng chuẩn bị thêm những món ăn ngày Tết hiện đại để đổi vị và tạo sự mới mẻ trong ngày Tết. Những món như Salad, thịt nướng mật ong, mì xào hải sản, lẩu hải sản,… thường dễ thực hiện, hợp khẩu vị nhiều người và giúp mâm cỗ thêm phong phú.
5.1 Salad trộn dầu giấm hoặc salad trái cây
Salad trộn dầu giấm hoặc salad trái cây là món ăn Tết hiện đại được ưa chuộng nhờ vị thanh mát giúp cân bằng cảm giác ngấy sau các món nhiều đạm và dầu mỡ. Món salad này có thể biến tấu với các loại rau củ tươi như xà lách, cà chua, dưa leo, hành tây hoặc nhiều loại trái cây tươi tạo cảm giác nhẹ nhàng, tươi mới trên bàn tiệc.
Nước sốt dầu giấm thường pha với giấm, đường, dầu mè, tỏi, ớt và các gia vị để tăng hương vị chua ngọt hài hòa. Salad còn được điểm thêm mè rang hoặc sốt mayonnaise tùy khẩu vị, làm cho bữa ăn thêm phần hấp dẫn và dễ ăn hơn giữa các món truyền thống giàu đạm trong dịp Tết.
Salad có vị thanh mát giúp cân bằng lại cảm giác ngấy ngày Tết
5.2 Thịt nướng mật ong
Thịt nướng mật ong là món ăn Tết hiện đại với vị ngọt nhẹ, thịt mềm và thơm đặc trưng. Món này rất dễ ăn, phù hợp với nhiều khẩu vị và là lựa chọn tiện lợi để đãi khách trong dịp Tết. Thịt nướng mật ong không chỉ đẹp mắt mà còn có hương vị đậm đà, hấp dẫn, khiến người thưởng thức khó lòng cưỡng lại.
Thịt nướng mật ong là món Tết hiện đại với vị ngọt nhẹ và hương thơm đặc trưng
5.3 Sườn nướng BBQ
Sườn nướng BBQ là món ăn mang phong cách hiện đại được nhiều gia đình lựa chọn để đãi khách trong dịp Tết. Món này có lớp sốt đậm đà, hơi cay nhẹ và thơm mùi gia vị đặc trưng, tạo nên hương vị hấp dẫn khó cưỡng.
Sườn nướng BBQ được ướp gia vị kỹ càng tạo vị đậm đà, mềm mọng; lớp sốt caramel bóng đẹp mắt kết hợp hương thơm đặc trưng của mật ong và gia vị. Món ăn vừa đẹp mắt vừa thơm ngon, thích hợp làm món chính trong các bữa tiệc ngày xuân hiện đại, mang đến sự phong phú cho mâm cỗ Tết mà không cần đề cập cách nấu cụ thể.
Sườn nướng BBQ là món hiện đại được nhiều gia đình lựa chọn
5.4 Mì xào hải sản
Mì xào hải sản là món ăn no bụng nhưng không quá nặng vị, với sợi mì dai mềm kết hợp cùng tôm, mực tươi ngọt và rau củ xào giòn đầy màu sắc. Món ăn này dễ làm, hương vị hài hòa nên phù hợp với nhiều độ tuổi và khẩu vị trong gia đình.
Với tính tiện lợi và hương vị đa dạng, mì xào hải sản thường được nhiều gia đình lựa chọn trong những dịp lễ Tết để đổi vị, cân bằng mâm cỗ và giúp bữa ăn thêm phong phú, tạo cảm giác tươi mới và hợp khẩu vị nhiều thế hệ.
Mì xào hải sản thường được chọn dịp Tết để đổi vị
5.5 Lẩu hải sản hoặc lẩu Thái chua cay
Lẩu hải sản và lẩu Thái chua cay là những lựa chọn tuyệt vời cho các buổi sum họp đầu năm. Lẩu hải sản mang vị thanh ngọt từ các loại tôm, mực, cá, nghêu tươi ngon kết hợp với nước dùng đậm đà, thơm ngon, góp phần làm phong phú mâm cỗ ngày Tết.
Trong khi đó, lẩu Thái có hương vị đặc trưng cay nồng, chua thanh từ ớt, lá chanh và các gia vị đặc trưng, tạo nên cảm giác ấm nóng, hấp dẫn trong không khí đoàn viên. Cả hai món lẩu đều dễ chuẩn bị và rất phù hợp cho các bữa ăn gia đình quây quần, là đáp án lý tưởng cho câu hỏi “Tết ăn gì?”.
Lẩu hải sản và lẩu Thái chua cay là lựa chọn hợp cho các buổi sum họp đầu năm
5.6 Bánh flan, pudding hoặc chè khúc bạch
Các món tráng miệng như bánh flan, pudding hoặc chè khúc bạch giúp hoàn thiện bữa tiệc Tết với vị ngọt nhẹ, mát và dễ ăn.
- Bánh flan mang hương vị ngọt thanh, mịn màng và tan chảy trong miệng, tạo cảm giác nhẹ nhàng sau các món ăn nhiều đạm.
- Pudding tạo sự đa dạng với kết cấu mềm mịn, thơm ngon, được nhiều người yêu thích.
- Chè khúc bạch nổi bật với từng viên khúc bạch mềm dẻo, béo ngậy từ kem và sữa tươi, thường kết hợp cùng các loại trái cây và hạt hạnh nhân tạo nên sắc màu bắt mắt và hương vị hài hòa, mát lành.
Món tráng miệng này thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại trong ngày Tết, làm tăng sự phong phú cho thực đơn.
Món tráng miệng bánh flan với vị ngọt nhẹ rất phù hợp với ngày Tết hiện đại
Những món ngon ngày Tết là một di sản quý báu cần được gìn giữ và phát huy. Dù cuộc sống hiện đại có nhiều thay đổi, những món ăn truyền thống ngày Tết vẫn giữ nguyên giá trị thiêng liêng. Chúng không chỉ nuôi dưỡng khẩu vị mà còn nuôi dưỡng tâm hồn người Việt. Hãy cùng nhau trân trọng và lan tỏa vẻ đẹp văn hóa ẩm thực đặc sắc này, để mâm cỗ Tết gia đình qua bao năm tháng vẫn mãi là nơi lưu giữ những ký ức đẹp nhất về hương vị truyền thống và sự đoàn viên ấm áp.
Nếu bạn muốn chuẩn bị mâm cỗ Tết đầy đủ nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho cả gia đình hãy khám phá ngay Kho Tàng Ẩm Thực của chúng tôi để ‘bỏ túi’ thêm nhiều món ngon và công thức chi tiết, giúp mâm cỗ Tết nhà bạn thêm phong phú, trọn vị và chuẩn truyền thống 3 miền!
Nguồn:
