Một trong những điểm nhấn của Tết cổ truyền Việt Nam chính là mâm cỗ ngày Tết với những món ăn truyền thống vừa ngon vừa đẹp mắt.
1. Bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng được coi là linh hồn của ngày Tết và là một loại bánh có lịch sử rất lâu đời trong nền văn hóa ẩm thực của Việt Nam. Bánh được làm từ loại gạo nếp ngon, thịt lợn, đậu xanh và được gói vuông bằng lá dong sau đó được đem luộc trong khảng 8 – 10 giờ cho đến khi chín. Bánh dẻo, rất thơm mùi thơm của gạo nếp và có màu xanh của lá dong.
Bánh tét từ lâu đã trở thành món ăn truyền thống mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Trong những ngày Tết, được thưởng thức khoanh bánh tét dẻo thơm của nếp và béo bùi của đậu mỡ hay vị ngọt của chuối làm cho mọi người đều cảm thấy năm mới trọn vẹn hơn.
2. Gà luộc
Mâm cỗ truyền thống của người Việt Nam không thể thiếu gà luộc và mâm cỗ Tết cũng vậy. Không chỉ là lễ vật bắt buộc khi dâng cúng, đĩa gà luộc còn tăng vẻ trang trọng cho bữa ăn, nhất là khi nhà có khách.
3. Dưa hành
Những món ăn ngày Tết sẽ mất đi hương vị thơm ngon nếu thiếu đi đồ ăn kèm. Nếu người miền Bắc chuộng dưa hành, thì người miền Nam không thể thiếu dưa món. Dưa món là sự kết hợp giữa đa dạng nguyên liệu như đu đủ, củ kiệu, cà rốt, củ cải, dưa leo… ngâm trong nước mắm đường. Cứ đến mỗi bữa ăn, gia đình nào cũng lấy một chút dưa món ăn kèm với bánh tét, bánh chưng. Hương vị mặn mặn, giòn giòn đem đến cảm giác lạ miệng khó quên.
4. Giò thủ, giò lụa
Trong vô vàn các món ngon ngày Tết, không thể không có sự xuất hiện của giò thủ và giò lụa. Người Việt Nam quan niệm rằng miếng giò tượng trưng cho sự giàu sang và phú quý. Vì thế, mỗi gia đình đều phải có 2 – 3 cây chả giò trong mỗi dịp Tết Nguyên đán.
5. Thịt nấu đông
Thịt nấu đông dễ ăn, không ngán, kết hợp rất ăn ý với dưa hành ngày Tết nên thường là món ăn đãi khách. Món này có vị ngọt mềm, màu trong veo đẹp mắt, gia vị hoà quyện tạo rất hài hoà, ăn cùng cơm nóng hay bánh chưng đều tuyệt.
6. Xôi
Bên cạnh bánh chưng, bánh tét thì xôi nếp cũng là một phần không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết cổ truyền. Mỗi vùng miền có một phong tục đồ xôi khác nhau, không chỉ đơn giản là xôi đồ bằng hạt gạo nếp dẻo trắng ngần, mà nhiều nơi còn đồ xôi thành nhiều món khác nhau.
7. Nem rán
Nem rán là một món ăn vô cùng quen thuộc với người dân Việt, đặc biệt trong các dịp lễ tết. Món ăn truyền thống này sẽ có sự thay đổi khẩu vị theo từng vùng miền. Món nem rán ở mỗi vùng miền sẽ có sự thay đổi về thành phần nguyên liệu. Nhưng dù là vùng miền nào đi nữa, trong mỗi miếng nem thơm ngon không chỉ thể hiện sự kỳ công mà còn là sự nỗ lực, nét đẹp văn hóa và bản sắc dân tộc Việt Nam.
8. Canh măng khô
Ngày Tết thường không thể thiếu bát canh măng. Nồi canh măng nấu cùng chân giò là một món ăn không thể thiếu của người dân miền Bắc và của người Hà Nội mỗi dịp Tết đến xuân về. Đó cũng là một nét văn hóa thể hiện truyền thống của người Việt từ xa xưa. Thiếu đi món ăn này, mâm cơm sẽ thiếu đi nét đặc trưng của ngày Tết.
